Cultuur
Net als de triest klinkende Griekse ballade bestaat de Griekse
cultuur uit een mengeling van oosterse en westerse invloeden.
De voorliefde voor vooruitgang en de eerbied voor traditie
gaan hierbij bovendien hand in hand. Het Byzantijnse gezang
in de oude kerken, de bebaarde Grieks-orthodoxe priesters
in hun zwarte gewaden en het Griekse schrift geven Athene
iets exotisch. Op feestdagen van heiligen zult u overal
processies en kransen van witte bloemen zien, terwijl de
Atheners in hun zondagse kleding een icoon kussen of zich
overgeven aan volksdansen. Dat de Atheners hun verleden
midden in deze moderne metropool hoog weten te houden, is
passend voor een volk dat het concept van de stad al in
een ver verleden tot ontwikkeling heeft gebracht. Evenals
het passend is dat de monumenten uit dit verleden nog altijd
midden in het hart van de stad staan.
De Grieken
zijn levendige, praatgrage en onbedwingbaar nieuwsgierige
mensen, dol op hun kinderen en vol van eerbied voor hun
grootouders. Ze bezitten een rustige, waardige trots. Mannen
lopen arm in arm vurig met elkaar te discussiëren -
een geliefd tijdverdrijf - en van tijd tot tijd ziet u,
te midden van alle Atheense gezichten - smal en rond, donker
of licht - een uitgesproken Grieks gelaat, zoals we dat
van de antieke beelden kennen.
Taal
Binnen de bekende toeristengebieden zult u waarschijnlijk
geen taalproblemen hebben. Iedereen die zich met het toerisme
bezighoudt (de grootste bron van inkomsten), spreekt wel
een mondje Engels, Duits, Frans of Italiaans.
Klimaat
Het hele jaar is in Athene het mediterrane klimaat merkbaar,
met warme, soms hete dagen en milde nachten. In de wintermaanden
kan het echter fiks afkoelen. Neem dan warme kleren mee.
In juli en augustus kan het in Athene verzengend heet zijn.
Tijdsverschil
Het is in Nederland een uur vroeger dan in Athene.
Bezienswaardigheden
Erechtheion
Bij de noordmuur, aan de andere kant van het Akropolisplateau,
vindt u het Erechtheion, een tempel die met geen enkele
andere uit de oudheid is te vergelijken. Oorspronkelijk
waren hier in één gebouw drie erediensten
ondergebracht: die van Athena, Poseidon en Erechtheus. Het
Erechtheion was de laatste tempel die men op de Akropolis
heeft neergezet en werd geheel in oorlogstijd gebouwd. De
bouw vergde 15 jaar en de inwijding vond in 406 voor Christus
plaats.
De bekende,
veel gekopieerde deur van het Erechtheion, omlijst door
rozetten, vindt u binnen tussen de twee middelste zuilen.
Een van de sierlijke, 7 meter hoge zuilen van de zijkant
en een deel van de marmeren dwarsbalk boven werden door
Lord Elgin naar Londen gebracht.
De zes
meer dan levensgrote vrouwenfiguren, die het dak van de
zuidhal ophouden, zijn de beroemde Kariatiden. Hoewel zij
hun naam ontlenen aan een plaats nabij Sparta, waarvan de
meisjes in de oudheid bekend stonden om hun rechte houding,
waren deze Kariatiden in werkelijkheid Atheense meisjes.
De lange
tunieken zijn gedrapeerd als de cannelures van de zuilen.
De manden op de hoofden vervangen de kapitelen. De zuilengang
beschermde een gewijde plek, de tombe van koning Cecrops,
de mythische stichter van Athene.
Theater
van Dionysus
In dit herbouwde, maar desondanks afbrokkelende theater
aan de voet van de Akopolis werden de stukken van Sophocles,
Euripides, Aeschylus en Aristophanes opgevoerd.
Het oorspronkelijke theater uit de 5e eeuw voor Christus
had in de aarde uitgehakte zitplaatsen en een rond stenen
podium. De halfronde orkestbak werd door de Romeinen uitgehouwen.
Het reliëf met taferelen uit het leven van Dionysus
vormt de voorwand van het toneel. Het theater bood plaats
aan 17 000 toeschouwers. Namen van hoogwaardigheidsbekleders
waren in het marmer van de 67 zetels op de 1e rij gegrift.
De ereplaats was de troon met leeuwepoten van de hogepriester
van Dionysus Eleftherios. Net daarachter stond de troon
van Hadrianus. Voor en na de theatervoorstelling gingen
de Atheners wandelen en praten in de Stoa van Eumenes, een
wandelgang met twee rijen zuilen boven elkaar uit de 2e
eeuw voor Christus.
Agora
Terwijl de Akropolis het godsdienstig centrum was van het
oude Athene, was de Agora aan de voet van de noordelijke
muren het centrum van het dagelijks leven. Het stadsdeel
werd in de 3e eeuw na Christus door barbaren vernield, maar
tussen het puin en de funderingen zult u zich gemakkelijk
de omvang en de drukte van het oude centrum kunnen voorstellen:
winkels, kleine werkplaatsjes en kraampjes, overheidsgebouwen,
de Munt, gerechtshoven, archieven, scholen, bibliotheken,
atletiekruimtes, theaters, tempels en altaars ...
Het
museum binnen bevat een grote collectie aardewerk, munten,
gebruiksvoorwerpen en stukjes scherven, waarop de Atheners
namen schreven van vooraanstaande figuren die zij verbannen
wilden zien. Er is ook een enorm bronzen schild, dat tijdens
de Peloponnesische oorlogen op de Spartanen werd veroverd,
en een klirotirion, een bijzonder apparaat waarmee openbare
plichten door loting werden toegewezen - vanzelfsprekend
een belangrijk facet van de oude Atheense democratie.
Parthenon
Het Parthenon – ‘Tempel van de Maagd’
- was gewijd aan Athena, de godin van wijsheid en rechtvaardigheid,
de beschermster van de stad. Het gebouw werd ontworpen door
de beeldhouwer Phidias, die in zijn concept oude elementen
uit de numerologie, geometrie en architectuur gebruikte.
Het gebouw werd opgericht door de meester-architecten Ictinus
en Callicrates.
De werkzaamheden
begonnen in 447 voor Christus en duurden 9 jaar. Het marmer
werd uit de berg Pentelikon gehaald (circa 16 km ten noordoosten
van Athene). Dit marmer was beroemd om zijn melkwitte, grove
korrel. In de loop van de eeuwen heeft het zijn honingkleur
gekregen. Alleen het dak en de deuren waren van hout. Het
Parthenon is 70 meter lang en 30 meter breed. De 46 buitenzuilen
zijn 10 meter hoog en bestaan elk uit een dozijn op elkaar
geplaatste, gecanneleerde marmeren zuilentrommels.
Afgezien
van zijn godsdienstige functies diende deze prachtige Dorische
tempel om de roem van het machtige Athene te symboliseren.
Verder bewaarde men er de nationale schatkist en een kostbaar
beeld. Het altaar van het Parthenon, waar levende offerdieren
werden geslacht, stond voor het gebouw, tegenover de oostelijke
façade. Alleen een paar bevoorrechte personen, priesters
of hoge autoriteiten, mochten de cella (binnenste deel van
de tempel) binnen.
Syntagma
Omgeven door banken, luxueuze hotels en kantoren van luchtvaartmaatschappijen
en reisorganisaties, is Syntagma (Grondwetplein) het centrale
oriëntatiepunt voor de meeste bezoekers aan Athene.
Ook veel Atheners die in het centrum werken, spreken hier
altijd met elkaar af.
Syntagma
is altijd al een centrum van Atheense activiteit geweest.
Het Lyceum van Aristoteles lag tegen de zuidkant. Gedurende
de Tweede Wereldoorlog hadden eerst de Duitsers en later
de geallieerden aan het plein hun hoofdkwartier gevestigd.
Het
Griekse Parlement, tot 1935 het koninklijk paleis, ligt
aan de oostkant van Syntagma. Aan de voorzijde van het gebouw
houden wachters in traditioneel tenue de wacht bij het gedenkteken
voor de onbekende soldaat. Op zondagochtend om 10.45 u.
kunt u de officiële aflossing van de Republikeinse
Wacht zien.
Accommodaties
Kamers
en appartementen
Deze eenvoudige, meestal redelijk geprijsde vorm van accommodatie
loopt uiteen van een slaapkamer bij een gezin thuis tot
een gemeubileerde appartement. U treft dit soort accommodatie
vooral aan op de eilanden. De officiële indeling loopt
van A tot C. Rond 15 augustus (Maria Tenhemelopneming -
tis Panagias) zit alles meestal vol, omdat de Grieken dan
zelf op pad gaan. U kunt bij particulieren gewoonlijk onderhandelen
over de prijzen en voorwaarden. U doet er verstandig aan
om ruim van tevoren te boeken. Toeristen die dit niet gedaan
hebben, kunnen bij aankomst op het vliegveld terecht bij
een balie voor hotelreserveringen.
Jeugdherbergen
Als u lid bent van de Internationale Jeugdherbergcentrale,
kunt u onderdak krijgen in een van de drie jeugdherbergen
in Athene of in die van Piraeus. Bent u geen lid, dan kunt
u een internationale gastenkaart aanvragen bij het hoofdkantoor
van de Griekse Jeugdherbergcentrale.
Kamperen
Kamperen is in Griekenland alleen op officiële terreinen
toegestaan. Op het vasteland van Attica zijn er rond de
20, waarvan sommige het hele jaar open zijn. De tarieven
variëren naargelang het seizoen, de voorzieningen en
de locatie.
Eten en drinken
Eten
Probeert u ook eens de typische Griekse specialiteiten:
een dipsaus van yoghurt, komkommer en wat knoflook (tzatziki),
gefrituurde inktvis, geitekaas (feta) in olijfolie en pekel,
aardappelpuree met knoflook (skordalia) en de bekende wijn
met harssmaak (retsina). Als u Athene met Kerstmis of Pasen
bezoekt, of als u uitgenodigd wordt voor een bruiloft, proef
dan vooral eens de verfijnde ingewandensoep (magiritsa).
De vangsten
uit de Griekse wateren vindt u overal in Athene terug, maar
u zult het meest genieten van Mikrolimano, de kleine jachthaven
van Piraeus. Een aantal minder bekende, maar zeer redelijk
geprijsde visrestaurants vindt u aan Freatis in Piraeus,
in de omgeving van de jachthaven Zea. Bij al deze havenrestaurants
zult u zeker vissers-mezedakia op het menu vinden - stukjes
octopus, mosselen, zeeëgels en witvis. Een vissoep
die kan wedijveren met andere meer bekende soorten rond
de Middellandse Zee is psarosoupa of kakavia. Een plaatselijke
specialiteit is garides giouvetsi, garnalen in tomatensaus
met feta, gestoofd in wijn en opgediend in een aardewerken
pot.
Bij
een psistaria (gespecialiseerd in gegrilde snacks) vindt
u de populaire souvlaki - op een vleespen (souvla) geroosterde
stukjes kalfs-, lams- of varkensvlees en groente. Nog gemakkelijker
mee te nemen is souvlaki me pita - gegrild vlees, tomaten,
paprika en uien met daar bovenop tzatziki, dit alles gewikkeld
in een rond plat brood (pita). Plakken van lamsbout of ander
vlees, aan een ronddraaiend spit geroosterd, worden gewoonlijk
doner kebab of gyros genoemd. U kunt ook allerlei pasteitjes
met gehakt en pikante worstjes krijgen.
Dranken
De heldere, naar anijs smakende ouzo doet enigszins denken
aan Franse pastis. Drink het met
mate en knabbel tegelijk op iets, net zoals de Atheners
dat ook doen. Gewoonlijk wordt ouzo vermengd met koud water,
waardoor het een melkachtige kleur krijgt, maar u kunt het
ook met ijsblokjes of puur krijgen. Whisky, gin, wodka en
ander buitenlands gedestilleerd zijn duur (tonic is verkrijgbaar).
De Grieken maken zeer goede vermouths, zowel zoete als droge.
Zodra
u aan de aparte smaak gewend bent, kan een goede, gekoelde
retsina een prima dorstlesser zijn. Haar bijzondere smaak
verkrijgt deze witte Griekse wijn doordat zij wordt gearomatiseerd
met hars. De Griekse wijnen werden oorspronkelijk vervoerd
en opgeslagen in houten tonnen, die met hars dichtgemaakt
waren. Later, toen de tonnen vervangen waren door vaten
en flessen, bleven de Grieken hun wijn met hars behandelen
om deze speciale smaak te krijgen. Volgens de Grieken krijgt
men er zelden een kater van en helpt het bij het verteren
van het met veel olie toebereide voedsel.
Restaurants
Maakt u zich geen zorgen over taalproblemen: in de meeste
Griekse restaurants is het heel gewoon dat een gast de keuken
binnenloopt en in de potten en pannen op het fornuis kijkt,
of zelfs in de koelkast. Als u besloten heeft wat u wilt
eten, wijst u het maar aan. Een halve portie heet oligo
(een beetje). U kunt natuurlijk ook om het menu vragen.
(Meestal staat er naast het Grieks ook een van de Europese
talen.)
Cafés
In Athene moet u vooral weten hoe zich te ontspannen. Doe
net als de Atheners, die het heerlijk vinden in een café
te zitten met een kopje koffie of een aperitief, alleen
maar om wat te praten en te kijken.
Bij
uw drankje krijgt u meestal een bordje met mezédes
(hapjes) - wat kaas, olijven, taramosalata, salami of plakjes
gebakken octopus - afhankelijk van het soort café.
Bij oúzo worden mezedes geserveerd.
Winkelen
en uitgaan
Winkelen
Als u luxeartikelen mee naar huis wilt nemen, kunnen tapijten,
sieraden, borduurwerk, volkskunst en iconen worden aanbevolen.
Probeer niet al te impulsief in te kopen, niet al het aangebodene
is kwalitatief even hoogwaardig. U kunt gerust vragen stellen
en het object waarin u geïnteresseerd bent van alle
kanten bekijken. U kunt het beste met de hand gemaakte voorwerpen
kopen. De arbeidskosten zijn nog steeds laag en de ambachtelijke
kwaliteit is meestal hoog. Als u iets wilt aanschaffen wat
te groot is om zelf te vervoeren, zijn er diverse handelsmaatschappijen
die het voor u kunnen verzenden.
De beste
en duurste winkelgebieden van Athene vindt u in Kolonaki
en rond Syntagma. De winkels rond Omonia zijn over het algemeen
goedkoper. Voor dameskleding kunt u terecht in de winkels
langs Odos Ermou. Voor beeldjes, sieraden, sponzen en allerlei
soorten souvenirs kunt u naar Odos Pandrosou en Odos Adrianou
in de oude volkswijk Plaka.
Voor
koperwerk, kebabvleespennen, leren tassen, geitenbellen,
mooie, met de hand gemaakte bouzouki’s, dolken in
versierde schedes en kralenkettingen is de omgeving van
Monastiraki het meest geschikt. Besteed ook aandacht aan
artikelen van olijfhout - onder meer slabakken. Er zijn
in dezelfde buurt veel antiekwinkels, waar met name prachtige
kasten en stoelen worden verkocht. De dagelijkse ‘vlooienmarkt’
is een open jachtterrein voor kunstnijverheidsproducten
uit heel Griekenland.
Uitgaan
Het levendige, gevarieerde uitgaansleven van Athene gaat
door tot diep in de nacht. Een avondje uit begint meestal
met een maaltijd, bijvoorbeeld in een van de aangename tavernes
van Plaka, waar de prijzen doorgaans redelijk zijn. Kies
een romantisch plaatsje in de tuin of een tafel op het terras,
zodat u genietend van uw maaltijd met Griekse muziek op
de achtergrond de passerende menigte kunt gadeslaan.
Veel
tavernes - zowel in Plaka als buiten het centrum - bieden
live-muziek en floor shows met traditionele volksdansen.
De gelegenheden die op groepen zijn ingesteld, kunt u beter
vermijden. Het eten is niet altijd van de beste kwaliteit
en vaak is het moeilijk een goed plaatsje te bemachtigen.
De populaire
nachtclubs in het centrum van Athene, waar eveneens bouzouki-muziek
wordt gespeeld en Griekse artiesten optreden, zijn alleen
in de wintermaanden geopend. Na Pasen verleggen zij hun
werkterrein naar de clubs langs de kust, onder andere in
de omgeving van Glifada. Deze clubs zijn vrij duur, met
betaald couvert, minimum consumptie, entreegeld en soms
verplichte reservering. De deuren gaan open om 22 uur, maar
rond middernacht begint het pas echt. De laatste gast trekt
meestal pas in de vroege ochtenduren de deur achter zich
dicht.
In de
zomermaanden wordt tijdens het Atheens Festival opera, concerten,
ballet en tragedie gepresenteerd in het Odeon van Herodes
Atticus. Zowel theater- als muziekuitvoeringen van Griekse
en buitenlandse artiesten worden in het Likavittostheater
op de gelijknamige berg gebracht. Bij gelegenheid zijn er
in dit theater ook Engelstalige voorstellingen.
In en
rond Athene zijn meer dan 300 winter- of binnenbioscopen
en 600 zomer- of buitenbioscopen. Sommige winterbioscopen
met airconditioning blijven ook ‘s zomers open. U
vindt ze dicht bij elkaar in het midden van de stad. De
meeste films zijn Engels, Frans of Amerikaans gesproken
met Griekse ondertitels.
Feestdagen
Griekenland kent de volgende kerkelijke en openbare feestdagen,
waarop banken, kantoren en winkels gesloten zijn:
Vervoer
Autoverhuur
Autorijden in Athene wordt afgeraden, maar wellicht wenst
u met een huurauto een uitstapje te maken. Het huren van
een auto is tamelijk duur, waar nog bij komt dat de benzine
ook prijzig is. De ‘fly-drive’-aanbiedingen
zijn doorgaans het voordeligst, maar als u ter plaatse zelf
wilt huren, kunt u zich het best tot de internationale of
grotere nationale verhuurbedrijven richten.
Houders
van creditcards hoeven meestal geen borgsom te betalen en
klanten van grote reisorganisaties kunnen vaak korting krijgen.
Hoewel voor alle automobilisten die in Griekenland een auto
willen huren een internationaal rijbewijs verplicht is,
komt het er in de praktijk op neer dat men akkoord gaat
met een nationaal rijbewijs, mits de bestuurder dat minimaal
één jaar in zijn bezit heeft. Afhankelijk
van het model en het verhuurbedrijf varieert de minimumleeftijd
voor het huren van een auto van 21 tot 25 jaar.
Taxi’s
Alle taxi’s zijn voorzien van een meter. Er is een
kleine toeslag van en naar de luchthaven, de voornaamste
busterminals, de havens en de treinstations.
Hoewel er taxistandplaatsen zijn, kunt u beter de hotelportier
een taxi voor u laten oproepen of dat zelf doen. Als een
taxi met zijn koplampen knippert, is hij vrij. Bij taxi’s
die u telefonisch laat oproepen, is het begintarief afhankelijk
van de afstand die ze naar u toe hebben moeten rijden. Vraag
een schatting bij het bestellen van de taxi.
Openbaar
vervoer
Er is een vrij goede busdienst in de stad, maar op spitsuren
zijn de bussen en trolley’s overvol. ‘s Zomers
zijn ze vaak onaangenaam warm. Vanaf de Zappionhaltes op
Vas. Leoforos Olgas, tegenover de ingang van de tempel van
de Olympische Zeus, vertrekken regelmatig bussen naar de
naburige badplaatsen (Glifada, Vouliagmeni) langs de kustweg
naar Sounion. Bij krantenkiosken kunt u kaartjes per stuk
of per tien kopen; u stempelt ze af in de bus. Ook kunt
u een maandkaart kopen.
Slechts
een klein gedeelte van de metro loopt daadwerkelijk ondergronds.
De treinen verbinden het centrum van Athene met Piraeus
naar het zuiden en met Kifisia, een voorstad in het noorden.
U kunt met de metro snel en goedkoop reizen, mits u de spitsuren
mijdt. Bewaar uw kaartje tot het einde, want u moet het
bij de uitgang afgeven.
Er zijn
twee spoorwegstations, beide aan Theodorou Deligianni. De
Griekse Spoorwegen (OSE) onderhouden een geregelde dienst
op de Peloponnesos (Mycene, Argos, Trípolis, Patras
enzovoort) vanaf het Peloponnesosstation. De sneltreinen
naar Thessaloniki en het noorden van Griekenland vertrekken
vanaf het voornaamste internationale station: Stathmos Larissa.
Vanaf Panepistimiou rijdt de gele trolley nr. 1 om de 10
minuten naar dit station. U kunt treinbiljetten en plaatsreserveringen
krijgen bij de OSE-kantoren op Odos of Sina. Let erop dat
het biljet slechts voor een bepaalde trein geldig is. De
treinen zijn dikwijls erg vol. Probeer uw treinreis ruim
van tevoren te regelen.
Luchthaven
De Atheense luchthaven, Hellinikon, ligt 15 km van de hoofdstad
en heeft twee terminals. De Oostterminal wordt gebruikt
door alle internationale luchtvaartmaatschappijen, behalve
Olympic Airways (de Griekse nationale luchtvaartmaatschappij),
terwijl de Westterminal alle vluchten van Olympic Airways
verwerkt, zowel de binnen- als de buitenlandse. Binnenlandse
vluchten worden uitsluitend door Olympic verzorgd.
Veerdiensten
Er zijn veerdiensten naar de havensteden op het vasteland,
naar alle eilanden en naar Italië, Cyprus en Turkije.
Het aantal afvaarten is groot (in de zomer dagelijks 15
naar Aegina), terwijl tijdens de weekends en feestdagen
zelfs extra boten worden ingezet. Hydra ligt iets meer dan
3 uur varen van Piraeus, Spetses ongeveer 4 uur. De boten
liggen aangemeerd aan de Akti Posidonos, niet ver van het
metrostation in Piraeus. Sommige boten nemen ook auto’s
mee.
|
