De
naam Kroatië roept bij mensen vaak een beeld op dat
te maken heeft met de oorlog die er in de jaren negentig
gewoed heeft. Deze afschuwelijke periode heeft zijn sporen
natuurlijk nagelaten en zal niet makkelijk worden vergeten.
Gelukkig is er de afgelopen jaren veel in het land opgeknapt.
De Kroaten nodigen je graag uit om het prachtige land met
eigen ogen te komen zien.
Natuur en cultuur liggen in Kroatië
vaak op minder dan een steenworp afstand van elkaar. Stranden
die herinneringen oproepen aan tropische paradijzen en kristalhelder
water, waarop en waarin van alles te ontdekken valt, liggen
uitnodigend voor de toeristen klaar. Je vindt er zowel rust
als ruimte. Ook is er een uitgebreid nachtleven als je daar
van houdt. De bevolking is vriendelijk en is bereid het
je naar de zin te maken, zonder je lastig te vallen of je
in het keurslijf te dwingen.
Grote steden met oude kernen nodigen je uit om heden en
verleden met hen te delen.
Honderden campings en duizenden hotels en pensions in iedere
denkbare prijsklasse en met alle denkbare voorzieningen
zijn 's zomers en 's winters ingericht om gasten te ontvangen.
Welkom in Kroatië, dobro došli u Hrvatsku!
Geografie
Land & Ligging
Kroatië ligt aan de Adriatische Zee met Italië
in het westen, Oostenrijk en Hongarije in het noorden. Ingeklemd
tussen de noordelijke provincies en de Adriatische kuststrook
ligt Bosnië-Herzegovina, als het ware vastgehouden
tussen duim en wijsvinger die Noord- en Zuid-Kroatië
om dat land vormen.
De bijna vijf miljoen inwoners hebben een landoppervlakte
tot hun beschikking van 56.691 vierkante kilometer. Daarmee
is het ongeveer even groot als België en Nederland
tezamen. Ook heeft Kroatië nog eens 31.067 vierkante
kilometer territoriale wateren bij.
Voor de kust liggen niet minder dan 1.187 eilanden, waarvan
er 66 bewoond zijn. De grootste eilanden zijn Krk (door
een brug met het vasteland verbonden) en Cres. Vele veerdiensten
zorgen voor een prima bereikbaarheid van de eilanden.
Naar het oosten toe wordt het land vlakker, al blijft het
overal heuvelachtig. De hoogste berg ligt in de provincie
Split, noordelijk van Split en Šibenik. De Dinara steekt
1.849 meter boven het zeeniveau uit.
Veel grote en kleine rivieren vind je in het noorden van
het land. De meest bekende zal ongetwijfeld de Drava (Drau)
zijn, een zijrivier van de Dunav (Donau). Deze rivier vormt
een grens, over een lengte van meer dan honderd kilometer,
met Hongarije. Ook de Save is een zijrivier van de Dunav.
Deze ontspringt in Slovenië en vormt een belangrijk
gedeelte van de grens met Bosnië-Herzegovina. Bij Sisak
voegt zich het water van de Kupa daarbij.
Behalve de kusten en de rivieren is Kroatië ook rijk
aan meren. De Plitvice meren zullen ongetwijfeld de bekendste
zijn, maar ze zijn betrekkelijk klein in vergelijking tot
bijvoorbeeld het visrijke Vranameer ten zuidwesten van Zadar.
De oppervlakte hiervan is ruim dertig vierkante kilometer
en het leent zich bij uitstek voor allerlei water(sport)activiteiten.
Het is een geliefd oord voor watersportliefhebbers, vooral
daar het nauwelijks dieper is dan twee meter.
Klimaat
In Kroatië heerst een grote verscheidenheid van klimaten.
Aan de Adriatische kust heerst een Middellandse-Zeeklimaat
dat zich kenmerkt door warme en droge zomers en zachte maar
vochtige winters. In januari is het er gemiddeld 5 tot 10
graden Celsius, in augustus tussen de 23 en 26 graden.
In de bergachtige gebieden blijft de temperatuur in januari
onder het vriespunt, gemiddeld schommelt de temperatuur
tussen de -5 en 0 graden Celcius. De zomers zijn er aangenaam
fris, in de wintermaanden kunnen er grote hoeveelheden sneeuw
vallen. Gedurende de maand augustus stijgt de temperatuur
in de hooggelegen gebieden tot ongeveer 18 graden Celcius.
Het binnenland kent een klimaat met droge en hete zomers
en koude, natte winters. De temperatuur schommelt in januari
rond het vriespunt, terwijl het in augustus gemiddeld 24
graden Celcius kan worden.
De mooiste tijd om Kroatië te bezoeken is daarom ook
de zomer. De binnenlanden kunnen door het slechte weer 's
winters het best gemeden worden.
De
geschiedenis
Toen ongeveer in 600 na Christus de Kroaten in het gebied
aankwamen, hadden er al allerlei andere volkeren in het
gebied gewoond. Illyiërs, Grieken, Romeinen, Hunnen
en Goten woonden ooit in Kroatië, voornamelijk langs
de kust. De kuststreek is in de late Middeleeuwen bijna
permanent onder Venetiaans bewind geweest. Het noorden en
oosten van het land waren in dezelfde tijd, eind 1300 tot
1700 na Christus, Turks gebied.
Na die tijd werd de invloed van het Habsburgse (Oostenrijk-Hongaarse)
rijk steeds groter. In 1815 hadden de Habsburgers heel Kroatië
in handen en dat zou tot de Eerste Wereldoorlog zo blijven.
Aan het eind van de Eerste Wereldoorlog hadden Serven, Kroaten
en Slovenen samen een Joegoslavisch Koninkrijk opgericht
om weerstand te bieden tegen nieuwe Habsburgse overheersing.
In 1941 viel Hitler het land binnen, en hij maakte handig
misbruik van de oude tegenstellingen tussen de Serven en
Kroaten. Hij maakte van Kroatië een vazalstaat, waar
Serven en joden het doelwit werden van fascistische terreur.
De Kroaat Josip Tito leidde het communistische verzet, hij
slaagde er grotendeels in Joegoslavië zelf te bevrijden.
Hij genoot groot aanzien en was de aangewezen figuur om
na de oorlog het bestuur van heel Joegoslavië op zich
te nemen.
Tito leidde het land tot zijn dood in 1980.
Maar met Tito stierf de grote bindende factor van de Joegoslavische
deelrepublieken. De oplopende spanningen binnen het land,
en de aanhoudende bevoorrechting van de Serven leidden er
toe dat in 1991 zowel Slovenië als Kroatië zich
onafhankelijk verklaarden. De hierna uitbrekende oorlog
eindigde voor Kroatië in feite pas in 1998 toen de
laatste gebieden door de VN onder Kroatisch toezicht werden
geplaatst. De oorlog had een grote tol geëist. De ooit
in het land levende Servische minderheid was op de vlucht
geslagen en vele duizenden Kroaten hadden het leven verloren.
Eind 1999 stierf Tudjman, de Kroatische nationalist die
het land vanaf dat de oorlog was uitgebroken, had geleid.
De westerse wereld reageerde opgelucht. Tudjman was een
nationalist, die de woede tegen de Servische bevolking van
Kroatië aan bleef wakkeren en niet meewerkte met het
Joegoslavië-tribunaal. De daaropvolgende presidentsverkiezingen
werden een nederlaag voor wijlen Tudjmans partij HDZ. De
democraat Stjepan Mesic werd de nieuwe president.
Economie
De economie van het land drijft voornamelijk op de dienstverlening
en de industrie. Landbouw is vooral van betekenis in Midden-Kroatië.
Langs de kust begint de, vanouds belangrijke, toeristensector
weer te groeien. Kroatië is niet rijk aan delfstoffen.
Slechts de bauxietmijnen dragen enigszins bij tot het bnp.
Bevolking
& Cultuur
De inwoners van Kroatië zullen zich Kroaten noemen.
De meeste zijn dan ook afkomstig uit dit vroegere deel van
Joegoslavië. Dat neemt niet weg dat je er ook mensen
aan zult treffen met Hongaarse, Servische, Tsjechische,
Slowaakse of Italiaanse voorouders. De laatste tellingen
kwamen uit op een inwoneraantal van 4.784.265.
Lange tijd werden kunst- en cultuuruitingen beïnvloed
door de buitenlandse mogendheden die de scepter in Kroatië
zwaaiden. Je zult in de architectuur bijvoorbeeld veel Oostenrijks-Hongaarse
(Habsburgse) en Venetiaanse invloeden terugvinden.
Het land heeft wel schilders van naam voortgebracht en er
zijn zelfs stromingen in de schilderkunst in Kroatië
ontstaan. Het meest beroemd zijn de werken van Ivan Generalic.
Deze schilder hield zich voornamelijk bezig met naïeve
schilderkunst (Hlebine school). Ook bekend zijn de schilders
Mijo Kovacic en Ivan Lackovic. Van hen kwamen ook werken
die later wereldberoemd zijn geworden.
Kunst en cultuur zijn zeer belangrijk voor de Kroaten, misschien
wel omdat de eigen historie op dit gebied ontbreekt. Je
zult overal aankondigingen vinden van manifestaties.
Dat de Kroaten weinig literatuur van eigen bodem hebben,
valt te verklaren. Immers, Kroatisch was in vroeger jaren
een taal die in bepaalde delen van het binnenland alleen
door de boeren gesproken werd. In de steden en in de industriegebieden
werd Duits, Hongaars of Italiaans gesproken.
Op het gebied van folklore kent Kroatië een lange traditie.
Nog steeds kun je in alle delen van het land genieten van
oorspronkelijke zang en dans die uit die streek afkomstig
is, meestal uitgevoerd in traditionele kleding.
Een groot aantal historische gebouwen is door de UNESCO
als cultureel erfgoed van de mensheid aangewezen. Dat geldt
trouwens ook voor een aantal natuurgebieden. Kroaten koesteren
hun verleden, wat duidelijk zichtbaar wordt in het grote
aantal musea dat het land rijk is. Ook kastelen en burchten
worden doorgaans goed onderhouden.
Eten
Ander land, ander eten. De Kroatische keuken is zeer gevarieerd,
maar natuurlijk heel verschillend van de Nederlandse keuken.
In veel gevallen krijgt u grotere porties vlees, maar kleinere
porties groenten. Aarzelt u niet ook eens een Kroatische
specialiteit te proberen. In het begin misschien even wennen,
maar het is vaak smakelijker dan de variant van de Westeuropese
keuken.
Flora
& Fauna
In Kroatië worden 4.300 soorten planten en 278 soorten
bomen en struiken onderscheiden. Overal kenmerken cipressen
het land. Natuurlijk vallen ook de olijfbomen op en wat
lager bij de grond de brem, oleander en lavendel. Het rijkst
is het plantenleven echter in de bergen. Bloemen leggen
in de zomer een kleurrijk tapijt over de bergweiden. Er
bloeien veel beschermde soorten waaronder orchideeën,
edelweiss en gentianen.
Het dierenrijk is in Kroatië ruim vertegenwoordigd.
Kroatië is niet voor niets een geliefd land bij de
jagers uit vele omringende landen. Er kan gejaagd worden
(onder strikt toezicht) op wilde zwijnen, diverse hertensoorten,
vossen, hazen, fazanten en… beren! Toch zijn niet
alle dieren vogelvrij in Kroatië. Bescherming genieten
zes soorten vlinders, 322 vogelsoorten, een zeldzame bosmier,
35 zoogdieren, waarvan maar liefst 29 vleermuissoorten en
verder nog diverse kikkers, reptielen en slakken.
Parken
In Kroatië wordt een onderscheid gemaakt tussen nationale-
en natuurparken. De nationale parken worden zo min mogelijk
ingericht, terwijl in de natuurparken nog wel eens een bankje
of wandelroute wordt neer- of uitgezet.
De nationale parken Brijuni en Kornati bestaan beide uit
eilandengroepen voor de Istrische en centrale kust. Brijuni
bestaat uit veertien eilanden, Kornatie uit meer dan 140
eilanden. Krka en Ptlivice zijn landinwaarts gelegen parken
en bestaan uit bergen, bossen en meren.
Belangrijke natuurparken zijn Velebit, nabij Senj, en Medvednica,
ten noorden van Zagreb.
Taal
In Kroatie wordt door de bevolking Kroatisch gesproken,
maar met engels en duits kun je ook vaak terecht.
In de hotels wordt over het algemeen redelijk goed engels
gesproken.
Geld
Aan de Kroatische kust vind je overal pinautomaten waar
je met een bank- of giropas terecht kunt. Het is wel verstandig
om voor de eerste dagen wat contante Euro biljetten mee
te nemen.
Kroatisch geld dat aan het eind van de vakantie over is,
moet in Kroatie worden teruggewisseld. Nederlandse banken
willen dit geld namelijk niet aannemen.
Voor fooien geldt circa 10% van het totaal bedrag op de
rekening.
In de grotere restaurants en winkels is het mogelijk om
met creditcard te betalen.
|
KROATIE